Shirley-Ann van Wingerden (Rotterdam, 1968) is een Nederlandse auteur. Naast schrijven heeft ze een passie voor muziek en schilderen. Haar passie voor muziek uitte zich vooral in de door haar samen met Baroeg Rotterdam georganiseerde jaarlijkse Blokhut-Live feesten. Van Wingerden debuteerde in 2011 met In mist gevangen, het eerste deel van de horrorserie Zwart Bloed. In oktober van dit jaar verschijnt al het 5e deel van de serie Zwart Bloed Nazaten.
Tjeerd Langstraat werkt als freelance journalist, schrijver en uitgever. In 2013 debuteerde hij met de thriller Villa Gladiola. In 2018 zal zijn derde thriller het levenslicht zien: RÄV. Villa Gladiola won de publieksprijs van de Schaduwjury 2014. Zijn tweede boek Eeuwig Donker won de vakjury prijs van The Indie Awards, de literaire boekenprijs voor auteurs die hun boeken in eigen beheer uitgeven, en mag zich Beste Boek 2017 noemen.
Goedemorgen Tjeerd,
Zoals je misschien wel zal weten heeft Ink ons aan elkaar gekoppeld zodat wij
elkaar als schrijvers kunnen interviewen. Nu heb ik al even op je site gekeken
voor wat achtergrondinformatie en het eerste wat me opvalt is het zinnetje
waarmee je jezelf voorstelt: Armetierige,
edoch niet onverdienstelijke scribent (Anno Domini 2005). Ik ben geïntrigeerd. Je hebt een journalistieke achtergrond
zie ik. Wat ik me nu afvraag is of het schrijven van een boek een logische
volgende stap is. De reden dat ik dat vraag is, omdat ik vaker merk dat veel
mensen vanuit de journalistiek boeken gaan schrijven.
Hi Shirley-Ann,
Klopt wat je zegt: de
meeste journalisten willen een boek schrijven. Maar bij is het eigenlijk
andersom gegaan. Als jonge jongen al vond ik schrijven geweldig. Op de
basisschool bij begrijpend lezen als we één keer per maand een verhaal moesten
schrijven. Later op de middelbare school bij de lessen Nederlands. En dan niet
grammatica, maar de lessen literatuur en boekbesprekingen. Tijdens mijn studies
schreef ik eens per week een lezerscolumn voor het Algemeen Dagblad. Altijd al
heb ik gezegd "ik ga een boek schrijven". Alleen ben ik de
journalistiek ingerold. Van die lezerscolumn naar blogs over snowboarden naar
sponsored artikelen naar complete reportages voor kranten en magazines. Voor ik
het wist was ik fulltime journalist. Pas in 2013, door het themanummer 'Schrijf
dat boek!" van de Vereniging van Journalisten waarin een mini-advertentie
stond, werd het schrijven van een boek concreet. Ik was al een aantal keer
begonnen aan een boek, maar wist nooit een goede richting te bepalen. Maar deze
advertentie, waarin crimineel schrijftalent werd gezocht, bracht daar verandering
in. Ik reageerde dat ik niet crimineel ben, maar wel kan schrijven en de vraag
wat er nu eigenlijk gevraagd werd: deze uitgever zocht dus een nieuwe auteur
voor zijn thrillerreeks. Gesprek,
synopsis voorstel et voilà, ik had opeens een
boekcontract.
Dat werd Villa
Gladiola, waarmee ik genomineerd werd voor de Hebban Debuutprijs, genomineerd werd voor de Schaduwprijs, beste debuut in
het spannende genre en de lezersjuryprijs won van de Schaduwjury
voor beste spannende debuut van Nederland. En toen ging het hard... Maarre, jij
dan? Je passies zijn muziek, schilderen en schrijven. Op welke plaats staat
schrijven?
Groet,
Tjeerd
Hey Tjeerd,
Schrijven staat momenteel wel op de eerste plek. Maar ik moet wel zeggen
dat ik graag schrijf met muziek aan. Schilderen doe ik eigenlijk al jaren
niet meer. Wilde ik vroeger mezelf nog weleens verliezen in muurschilderingen
en schilderijen, tegenwoordig verf ik alleen nog maar mijn door mezelf in
elkaar geknutselde monsters. (goed voor beeldvorming ook heb ik gemerkt.)
Om op de muziek terug te komen... Ik speel geen instrument en kan ook geen noot
zingen. Mijn passie uit zich in de manier waarop ik er mee omga. Ik ga heel
graag naar concerten. En jarenlang heb ik metalfeesten in Baroeg Rotterdam
georganiseerd met vier bands op het podium, omdat ik livemuziek toch wel erg
geweldig vind. Daarom presenteer ik mijn boeken ook in combinatie met muziek en
andere kunstuitingen. In boek twee zit een CD single. (Help is on it's
way - Room13) *helaas alleen voor de mensen die Engel der Wrake via
mij aanschaffen. En voor deel drie heeft een bevriende band
nummers geschreven en deze op de boekpresentatie ten gehore gebracht.
Een andere manier waarop ik met muziek omga is dat als ik aan het schrijven
ben, mijn fantasie zodanig wordt geprikkeld door muziek dat er zich vanzelf
beelden vormen in mijn hoofd en ik ideeën krijg voor verhaallijnen of
nieuwe personages. Het uiteindelijke verhaal schrijft zichzelf. Of de
personages doen dat voor me. Ze leiden hun eigen leven en ik schrijf het op. Ik
weet niet goed hoe ik het moet verwoorden, maar ik kan alleen op deze manier
schrijven. Ik ga niet van te voren een tijdlijn maken waar ik alles omheen
verzin, maar laat het verhaal vanzelf ontrollen. Natuurlijk heb ik wel een doel
voor ogen waar ik heen wil schrijven, maar dat is al eerder anders uitgepakt.
Het hoort bij mij denk ik dan maar. Wat voor type schrijver ben jij? Maak je
eerst een ruwe opzet of laat je het verhaal vanzelf ontvouwen?
Groetjes Shirley-Ann
Ha Shirley-Ann!
(noemt iedereen je
trouwens bij je volledige naam of wordt dat nog afgekort)
Da's grappig, we
hebben best een zelfde manier van schrijven! Ik heb wat hoofdlijnen, wat ideeën
over personages en verhaallijnen en dan ga ik gewoon schrijven. Zonder
vastomlijnd plan of vooruitgewerkte personages. Ik weet dan ook niet van
tevoren hoe mijn verhaal zal eindigen. Je leest ook weleens over schrijvers die
losse zinnen verzamelen, overal post-its plakken met ideeën en hele tijdlijnen
met schema's aan de muur hangen; ik zou daar bloedzenuwachtig van worden. Mijn
bureau moet leeg zijn, mijn hoofd ook, alles moet opgeruimd zijn. Dat fabeltje
dat mensen met een rommelig bureau en chaotische agenda creatiever zouden zijn
veeg ik dan ook direct van tafel. Als naast mijn chaotische, rommelige hoofd
ook mijn omgeving nog eens een warboel zou zijn, zou ik niet kunnen
functioneren.
Als ik schrijf zet ik
klassieke muziek op. Zonder vocals. Teksten leiden af. Mijn muzieksmaak is vrij
breed, maar als ik schrijf wil ik alleen stilte of klassieke muziek om me heen.
Metal zou bij mij niet werken.
Maarre, Baroeg,
Rotterdam: geboren en getogen in die fijne pleurisstad?
Groet,
Tjeerd
Hoi Tjeerd,
Ja, wel geboren in Rotjeknor, maar op mijn tweede geloof ik, verhuisd naar
Alkmaar waar mijn beide zusjes zijn geboren. Maar op mijn zesde terug naar de
Randstad. Niet naar Rotterdam, ik ben opgegroeid in Schiedam. Het Rotterdam uit
mijn boeken ken ik voornamelijk van het stappen. Mensen die mijn boeken lezen
vinden het leuk om over herkenbare plekken te lezen. ook al is de setting iets
anders (gelukkig maar) dan de werkelijkheid. Ik had ooit gelezen dat je
moeten schrijven over wat je weet of wat je kent en dat doe ik dan ook met verve.
Wat ik niet ken ga ik onderzoeken, dus de paden op en het veld in voor wat
research. Zo heb ik metrostation Wilhelminahaven aan een onderzoek onderworpen
en ben ik met een vriendin 's avonds laat het park rond de Euromast gaan
bekijken.
Gebruik jij herkenbare plekken of plaatsen of moet je onderzoek doen? Of
is het niet van belang in jouw boeken, dat kan natuurlijk ook.
Nou, mijn eerste boek
Villa Gladiola speelt vooral in Nijmegen, maar mijn tweede boek in Rotterdam.
Als geboren en getogen Rotterdammer vond ik dat gewoon heel tof en bijna
logisch om te doen. Ik ken de stad goed, dus heb in die zin weinig onderzoek
hoeven doen. En wat je zegt, mensen vinden het leuk om de plekken, mensen en
zaken in het boek te herkennen. Mijn derde boek RÄV (vanaf 1 oktober 2018
verkrijgbaar) speelt in Rotterdam, IJsland, Zweden en België. Een stuk
internationaler dus. Ben jij op het moment met een boek bezig?
Jazeker. Ik ben bezig
met het vierde deel van een serie. dit jaar is eindelijk de boekpresentatie.
Dit vierde deel is een strijd geweest. Drie keer opnieuw begonnen. Er zat geen
emotie in mijn tekst, Het was een opsomming van gebeurtenissen. De oorzaak van
deze zware zwangerschap zal ik je besparen. Tussendoor nog wel mijn
bijdrage aan twee verhalenbundels kunnen leveren, maar ik ben blij dat dit deel
27 oktober eindelijk kan worden gepresenteerd. Geef jij nog een boekpresentatie
of wordt het gewoon vrijgelaten?
Dan verschijnen we
zo'n beetje rond dezelfde tijd! Op 1 oktober is mijn boekpresentatie in het
Natuurhistorisch Museum in Rotterdam (https://jalapenobooks.com/bekendmaking-locatie-boekpresentatie/). Hoe lang heb je gedaan over dit laatste deel
enne... ik ben ook heel benieuwd hoe jij het doet qua verkopen: lig je in de
boekhandels, of loop je tegen problemen op?
Groet,
Tjeerd
Wat een gave locatie!
Ik vind dat altijd zo'n getob, zoeken naar een geschikte locatie. In 2015 heel
Rotterdam afgezocht en kwam ik uiteindelijk door een tip van een vriendin uit
bij Roos Marijn in 't Witte Paard. (eerste item: https://www.youtube.com/watch?v=wFt2W7c5-DQ&t=81s ) Ik pak het graag anders aan ;-) Voor 27
oktober heb ik mijn stoute schoenen aangetrokken en Baroeg gevraagd of ik het
daar mocht doen. Gezien de setting van mijn boek, het speelt zich namelijk
grotendeels af in een rock podium, is dit de perfecte locatie.
Over dit deel heb ik straks 3,5 jaar gedaan. Ter vergelijking: Boek 1 kwam uit
in oktober 2011, deel twee in april 2013 en deel drie in maart 2015. Mijn
grootste probleem is tijd. Naast mijn werk ben ik een alleenstaande moeder van
twee pubers. Als er dingen zijn waar ik me ernstige zorgen over maak, lukt het
me niet om te schrijven. Voor een onbekende schrijfster die haar boeken
uitbrengt in eigen beheer, durf ik te zeggen dat ik het aardig doe. De verkopen
gaan niet in superhoge aantallen. Ik verkoop van de drie delen één boek per
maand. Geen vetpot dus. Ik heb immers geen uitgever achter me die kan helpen
met promoten en doe alles zoveel mogelijk zelf. Maar goed... bij de laatste
boekpresentatie waren er wel zo'n 100 mensen. Er zijn bekende schrijvers
die het met minder moeten doen. Dus ik heb wel een trouwe fanbase die langzaam
maar zeker verder groeit, en die mij ook helpt met promoten en het voorbereiden
van de boekpresentatie. Ik hou ervan verschillende kunstuitingen te combineren
en dat ga ik zeker weer doen. Het spreekt meer tot de verbeelding van mijn
lezers.
Maar goed ik dwaal af. Mijn boeken liggen niet in de winkels, maar zijn overal
online te koop. Het is voor mij te duur, omdat boekenwinkels hun zaken
bevoorraden en de onverkochte boeken terug gaan naar Centraal Boekhuis. Die
(on)kosten komen dan voor mijn eigen rekening. Boeken in consignatie leggen is
ook geen optie, vaak hou ik er niets aan over.
Een andere optie is E-books. Maar mijn boeken zijn alleen in fysieke vorm te
verkrijgen. Dit ook weer vanwege het kosten-baten plaatje. En de angst dat als
het eenmaal digitaal is, het boek straks illegaal wordt gedeeld. Hoe zit dat
met jouw boeken. Hoe loopt de verkoop, wat doe je zelf aan promotie en zijn ze
als e-book te verkrijgen
Groetjes Shirly-Ann
Ja, hele toffe
locatie! Het museum komt ook voor in mijn boek en heeft zelfs een belangrijke
rol als bepaalde schakel. Zeg maar. ;) #spoiler En cool, die personages die je
liet rondlopen!
En ik ben vorig jaar
mijn eigen uitgeverij gestart, na eerder twee keer onder contract gestaan te
hebben bij een uitgever. Dus ik ken je strubbelingen, maar het is nog steeds
een goed besluit geweest om het zelf te gaan doen. De boekverkoop gaat naar
Nederlandse maatstaven goed: mijn eerste boek werd ruim 2.200 keer verkocht en
mijn tweede boek ligt rond de 700 exemplaren. Waarbij ik moet aanmerken dat
mijn boeken in hooguit 30 boekhandels lagen (van de 2.500 die Nederland kent).
Maar Nederlandse maatstaven zijn niet mijn maatstaven. Ik wil veel meer gelezen
worden. Beide boeken wonnen prijzen (https://jalapenobooks.com/prijzen/), kregen veel 4- en 5-sterren recensies, dus
dan stel je je verwachtingen bij naar boven. Maar boekhandels kopen veilig in:
dus, niet. 'We kennen de uitgever/auteur niet,' is zo'n "argument om
ondanks gewonnen prijzen en ondanks goede recensies mijn boeken niet in te
kopen.
Een laffe
drogredenatie vind ik dat. En ergens wel ironisch, want die conservatieve
houding houdt niet automatisch in dat 'de boekhandel' het goed doet. Ze gaan
bij bosjes failliet. En dan het CPNB dat
alleen propagandeert voor de grote jongens en meisjes, alle clubjes rondom
gevestigde uitgevers, recensenten die tot hun elleboog bij boekenclubs,
inkopers en meer van zulks zitten: dat wereldje implodeert over een tijdje. En
als alle stront dan naar buiten komt vragen ze zich af waar het toch is
misgegaan.
Wat bijzonder was om
te zien de afgelopen maanden was de vlucht die De Krijtman van C.J. Tudor nam:
het boek werd in 59 talen vertaald, kreeg een quootje van Stephen King en werd
massaal verkocht. Maar, het was een debuut. Niemand kon van tevoren weten of
het boek goed was of niet. Waar boekhandels en lezers enorm terughoudend zijn
als de auteur of uitgever onbekend is, daar buigen ze als een knipmes als de
marketing in orde is en dan maakt het opeens niet meer uit of de auteur
debuterend is. Schreeuw van de daken hoe goed iets is en mensen kopen het
(in).
Kortom, voor mijn
derde boek wil ik wat anders verzinnen. Ik heb niet zo'n marketingbudget als
Tudor, dus zal ik wat anders moeten doen.
Ik wil dat
conservatieve juk afschudden, weg van die gevestigde orde, mijn boeken moeten
gelezen worden en dat kan linksom, rechtsom of gewoon dwars door het plafond.
Dus het voelt nu voor mijn derde boek heel erg bevrijdend. Probeerde ik met
mijn tweede boek nog heel erg te conformeren naar 'hoe het werkt in de
boekenbranche', met alle hierboven geschetste frustratie tot gevolg, nu
bepaal ik volledig mijn eigen werkwijze.
En volgens mij was dit
onze slotvraag al! Dus tot slot: wat is jouw ambitie op schrijfgebied? Wat wil
je (nog) bereiken?
Groet,
Tjeerd
Wat ik (nog) wil
bereiken? Ik las net je tekst over de conservatieve juk afschudden en
dacht jaaa, dat wil ik dus ook. Mijn boeken moeten gelezen worden. Ik, of
eigenlijk mijn boeken hebben helaas geen prijzen gewonnen. Mijn lezers zijn
hartstikke enthousiast, op een enkele na. Maar het is niet genoeg. Deel één wil
ik nog eens onder de loep nemen om te herschrijven en dan laten vertalen. En
dan de wereld veroveren. ik denk graag groot. En de volgende stap is een
verfilming. Dan kan ik al die mensen die roepen, ik wacht wel op de film ook
ter wille zijn.
Jammer dat dit de
slotvraag was. Ik zou je nog heel veel willen vragen...
o, en ik besef nu pas dat k je nooit heb geantwoord op die vraag over mijn
naam. Vrienden noemen me Shir of Shirtje, eigenlijk nooit Shirley-ann
Bedankt voor dit superleuke dubbel interview!
Groetjes, Shirley Ann
Ja, een verfilming!
Dat wil ik ook. Mijn boeken lenen zich prima voor een typische Neder-thriller.
Bedankt voor deze leuke mailwisseling!
Groet,
Tjeerd
Flarden van gruwelijke snuff movies vinden hun weg naar een groot online publiek. Ogenschijnlijk hebben de films niets met elkaar te maken, totdat blijkt dat de moorden religieus geïnspireerd zijn en bepaalde overeenkomsten vertonen.
