Posts tonen met het label Rob. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Rob. Alle posts tonen

zondag 25 februari 2018

Column Rob Oostveen

Koeterwaals

Verloedering kent vele vormen, maar waar ik mij vrijwel dagelijks aan erger is de taalverloedering. Je leest of hoort het van bekende (thriller) auteurs tot journalisten, van politici tot (journaal)presentatoren. Onze taal wordt verguisd, wordt neergehaald, verwaarloosd. Is dat erg?
Ja, dat vind ik erg. Waarom hebben wij een eigen taal? Taal is een belangrijk onderdeel van onze cultuur. En ik ben trots op onze cultuur, althans, nu nog wel. Het is toch niet voor niets dat wij jarenlang Nederlandse les op school krijgen? Taal is belangrijk om je gedachten en gevoelens goed te kunnen uitdrukken, om elkaar goed te kunnen begrijpen. Ik vind de manier waarop iemand onze taal spreekt en schrijft een weergave van zijn intellectuele ontwikkeling. Van iemand die slecht grammaticaal Nederlands spreekt en schrijft, heb ik al snel geen hoge pet meer op.
De taalverloedering begint helaas al op school. Als ik de taal hoor die leerkrachten spreken en schrijven, en mijn kleinkinderen dus overnemen, dan staan mijn tenen krom in mijn schoenen.
Maar wat ook te denken van de taal in boeken. Uitgevers hebben redacteuren en correctoren in dienst. Die kosten extra geld, maar hoe kan het dan dat ik in boeken van bekende auteurs nog grammaticafouten tegen kom als “ik besef me’ of ‘een aantal mensen leven’, en niet één keer in een boek, maar meerdere keren, tot wel vijf keer. Dan is het echt geen vergissing meer.
Lees een krant, of kijk naar het journaal, dan hoor je fouten als: ‘een kindje die’, ‘mensen wiens’, ‘meer als’, of ‘ ik bedenk me hoe mooi dat is’ en dan heb ik het nog maar niet over de verloedering bij het gebruik van ‘hen’ en ‘hun’, waarbij ik het inmiddels bijna tot gemeengoed ontwikkelde ‘hun hebben het fout’ nog niet eens bedoel.
Publieke figuren, zoals auteurs, journalisten of politici, maar vooral ook leerkrachten, mogen wel eens meer aandacht besteden aan hun taal. Dan bedoel ik echt de basale grammatica en geen typefouten of vergissingen, woorden wel of niet aan elkaar schrijven of een keer een ‘d’ of een ‘t’ verkeerd schrijven, dat soort slordigheden wil ik ze nog wel vergeven. Deze mensen hebben een voorbeeldfunctie, laten ze die dan ook gebruiken en niet voor het verkeerde voorbeeld.
Misschien dat de vluchtige wereld van de digitale media, met op Facebook, Twitter en WhatsApp een taalgebruik dat alleen begrijpelijk is voor een nieuwe generatie van social mediaverslaafden, ons ertoe brengt geen aandacht meer aan taal te besteden. Maar moeten we dat zomaar laten gebeuren?


Taal is iets om trots op te zijn, om te koesteren. Taal is iets wat ons bindt, wat we gemeen hebben, wat ons laat communiceren. Onze Nederlandse taal is iets unieks, geef haar de aandacht die ze verdient, anders schrijven en spreken we straks allemaal ‘koeterwaals’!

zaterdag 3 februari 2018

Column Rob Oostveen

Jaloers op ‘De Luizenmoeder’!

Wat is het dat ‘De Luizenmoeder’ het best bekeken en meest besproken tv-programma van de laatste tijd is? Algemeen bestempeld als politiek uiterst incorrect en erg confronterend. Zien al die ouders zichzelf ineens in een spiegel? Is het zelfkastijding? Of horen we nu uitspraken die we zelf hadden willen doen maar niet durfden?
Vooral dit laatste misschien: niet meer durven! Leven we tegenwoordig in een wereld, of is het land, waar op iedere uitspraak een pak zout gelegd wordt? Waar ‘blank’ nu ‘wit’ is geworden, waar ‘Zwarte Piet’ nu ‘Groene Piet’ moet worden, waar genderneutraal de maatstaf wordt, waar ‘hun hebben gelijk’ de nieuw regel wordt, waar het woord ‘allochtoon’ vervangen wordt door ‘iemand met een migratie achtergrond’? We leven in een tijd waarin we compleet zijn doorgeslagen in de manier waarop we ons moeten gedragen of uiten.
We noemen het programma ‘zo heerlijk incorrect’ en genieten ervan. Is het Trump soms die ons warm heeft gemaakt voor politieke incorrectheid? Of speelt er toch iets anders?
Het lijkt erop dat we worden geleefd, niet meer onszelf kunnen zijn, waar iedereen op het puntje van zijn stoel zit om bij één verkeerd woord in de aanval te gaan.
Met de komst van de sociale media kan iedereen, verscholen achter bits en bytes, zijn mening ventileren. Anoniem, dus zonder er verantwoording over af te hoeven leggen. Is dit misschien de reden dat we bang lijken te worden om te zeggen wat we vinden? Bang voor de tegenaanval via een tsunami aan anonieme scheldpartijen? Ervaren we ‘De Luizenmoeder’ daarom als een verademing? Zouden we misschien zelf af en toe eens heerlijk incorrect willen zijn, al was het maar om onze frustraties de ruimte te geven?
Ik weet het niet, ik ben geen psycholoog, ik probeer alleen te begrijpen wat hier aan de hand is. Juist het hoe en waarom is wat mij boeit (natuurlijk vooral als thrillerauteur). Feit is dat te vaak mensen niet langer bereid zijn echt te zeggen, of te schrijven, wat ze denken of voelen, bang om aangeschoten wild te worden.
Er is de laatste tijd veel veranderd in ons land, maar zijn de mensen zelf eigenlijk wel zoveel veranderd? Ik weet het niet, maar als mensen harder lachen dan jaren geleden bij dit programma misschien zou zijn gebeurd om uitspraken die in die tijd niet zouden zijn opgevallen, dan lijkt er toch wel iets aan de hand. Er wordt ons een spiegel voorgehouden, gekoppeld aan chargering, waar we uit opluchting nu extra hard om lachen. Maar beseffen we ook dat deze spiegel een beeld laat ziet waar we eigenlijk eens goed over na moeten denken? Een beeld dat gebaseerd is op opgedrongen ingetogenheid, of zeg maar het moeten inslikken van gevoelens en meningen?
Zijn we misschien jaloers op ‘De Luizenmoeder’, die zich nergens iets van aantrekt? Er blijkt immers genoeg interesse voor de snoeiharde grappen en ‘incorrecte’ uitingen van ‘De Luizenmoeder’.
Misschien kunnen we voortaan met elkaar weer iets ‘normaler’ doen en minder spastisch!



zaterdag 27 januari 2018

Rob Oostveens eerste column



Roken past niet bij een topsportklimaat!

De directie van PSV heeft besloten dat, met ingang van het volgende seizoen, roken niet meer is toegestaan in het stadion. Want, roken past niet bij een topsportklimaat, menen zij. Daar moeten we het dus even over hebben!
Ik kom op een zondagmiddag wel eens in de buurt van een voetbalstadion. Dan zie ik grote ‘volwassen’ mannen lopen in shirtjes van de club, waar makkelijk 3 spelers in passen, en met een groot getal achterop. Er schijnen psychologen te zijn die denken dat dat het IQ van de drager is. Voetbalfans zijn vaak de schaamte voorbij. Die mannen zijn op weg naar het stadion, er wordt een voetbalwedstrijd gespeeld, topsport bedreven, dus.
Dan verwacht je bij de ingang voortaan dat er gefouilleerd zal worden op pakjes sigaretten, om een topsportklimaat te waarborgen. Ik neem aan dat die mannen, die ik zag lopen met shirtjes in maat XXXXL, er ook niet in mogen, want obesitas en topsport gaan ook niet goed samen. En als ze toch aan het fouilleren en selecteren zijn, dan ook maar even checken op rookbommen, flessen drank, spandoeken en eerder uitgedeelde stadionverboden. Men gelieve voortaan 3 uur voor aanvang van de wedstrijd zich bij de toegang te vervoegen!
Dat er in het stadion zelf rijkelijk bier verkocht wordt heeft wel alles met topsport te maken, want die inkomsten zijn nodig voor het aantrekken van toptalent. Je zou als club toch gek zijn als je dat zou verbieden! Hoe meer er gedronken wordt, hoe beter. Bovendien, als het bier in de man is, worden de spreekkoren gestimuleerd en geen topsportsfeer zonder kwetsende spreekkoren, of gaat dat misschien ook te ver?
Het begin is gemaakt, met roken dus, eigenlijk ook best begrijpelijk, roken mag op meer plaatsen niet, dus begin je daar maar mee. Wel als eerste maatregel, natuurlijk, want het topsportklimaat is heilig. Maar nog even over dat roken, dat funest is voor topsport. Nu snap ik ook waarom kettingrokers als onder andere Cruyff en Van Hanegem nooit echt als voetballer zijn doorgebroken!
De vraag die bij mij, overigens als fervent niet-roker, blijft hangen, is dan ook wat de echte reden is voor zo’n rookverbod in het stadion. Heeft het er misschien mee te maken dat er in stadions geen reclame gemaakt mag worden voor rookwaar en roken dus geen commerciële waarde heeft voor clubs? Er zijn wel meer regels en beslissingen in het voetbal die geen mens begrijpt.
Of zou het kunnen, nu we wereldwijd de gevolgen ervaren van de klimaatverandering, dat voetbalbesturen, die meestal achter de feiten aanhollen, nu eens denken pro-actief te moeten zijn door maatregelen te nemen om ongewenste klimaatveranderingen in de topsport voor te zijn?
Kortom, roken, alcoholgebruik, obesitas, rookbommen, kwetsende spreekkoren, kwalijke spandoeken, het lijkt allemaal niet bij een topsportklimaat te horen. De PSV-directie krijgt het nog druk.
In het PSV-stadion wordt het binnenkort erg stil aan de overkant!