Nu
nog staat mij vaag bij dat ik als kind voor het slapen gaan wel eens
werd voorgelezen. Bijvoorbeeld sprookjes uit de typisch jaren '70
verzamelboeken van Lekturama met alle klassieke kinderverhalen: Klein
Duimpje, De Gelaarsde Kat, Het Meisje Met De Zwavelstokjes,
Assepoester, Sneeuwwitje, allemaal kwamen ze aan bod. Fantastische
werelden waar ik als kind in kon verdwalen en wat elk kind eigenlijk
nodig heeft. Een stimulans voor de hersenen en de geboorte van mijn
interesse in verhalen. Ook de prachtige illustraties in de boeken
vond ik prachtig. Al snel bleek dat ik een fantasierijk kind was,
compleet met imaginaire vriendjes, ik weet zeker dat het voorlezen
hier extra aan heeft bijgedragen.
Als
de verhalen niet werden voorgelezen zat ik ze zelf te lezen, of
eigenlijk meer de plaatjes te kijken natuurlijk. Ik vond ze geweldig.
Het was midden jaren '70, je wist ook niet beter. We hadden alleen
Nederland 1 via de handmatig verstelbare antenne op de zwart-wit tv
en Hilversum 3 bestond nog niet, dus wat kon je anders doen als je op
een regenachtige dag niet kon stoepranden in de lege straat? Het was
dat of met je Lego spelen.
Toen
ik eenmaal op 19-jarige leeftijd het ouderlijk huis verliet, zijn de
sprookjesboeken en de Lego dan ook met mij meeverhuisd, aangezien er
geen kinderen achterbleven die voorgelezen konden worden en omdat de
boeken voor mij een mooie herinnering waren. 20 kilo aan boeken
sleurde ik mee naar mijn eigen 16m², een verbouwde schuur waarin de
woonkamer, slaapkamer en keuken een en dezelfde kamer was. Sindsdien
ben ik nogal wat verhuisd en bij elke verhuizing gingen de boeken
weer een verhuisdoos in om in de nieuwe woning een plekje in een kast
te krijgen of verstopt te worden op zolder. Ik kreeg het maar niet
over mijn hart om de boeken weg te gooien (sorry voor het vloeken),
of naar de kringloop te brengen.
Niet
ontzettend lang nadat ik de wijde wereld in was gegaan met mijn
knapzak (met 20 kilo aan sprookjesboeken en 30 kilo Lego), werd ik
vader. De uitgelezen kans om zelf herinneringen te creëren, zou je
denken. Helaas pakte dat net even anders uit. Wegens een vroege
scheiding werden onze werelden op zijn kop gezet en ik werd meer een
zaterdag- of zondagvader. Ik raakte in een depressie en het knulletje
had het er erg moeilijk mee om van huis te slapen. De schaarse
momenten dat er overnacht werd, hadden we het er allebei erg moeilijk
mee, van voorlezen is het nooit gekomen,
Als
je echt wilt kan alles natuurlijk, zeg ik nu kort door de bocht. Ik
moet dan ook eerlijk bekennen dat er toen ook een stukje schaamte bij
kwam kijken. Ik schaamde me ervoor om voor te lezen, een
onderbuikgevoel waar ik me op dat moment niet overheen kon zetten.
Achteraf bekeken had het meer met de ontstane situatie te maken
(gescheiden van je kind leven, te horen krijgen dat hij liever niet
bij mij is, etc.) dan echt met het voorlezen.
 |
| Als klein kind las ik mijn broertje ook voor |
Bij
toeval, als dat bestaat natuurlijk, ving ik onlangs een gesprek op
met een soortgelijke strekking. Uit schaamte voor eigen problemen, of
door je eigen problemen boven het kind te stellen, wordt het
voorlezen overgeslagen of zelfs helemaal niet gedaan doordat mensen
zelf moeite hebben met lezen, niet geïnteresseerd zijn in het lezen,
dyslexie, culturele verschillen of problemen binnen het gezin. Het is
niet alleen een kwestie van willen, soms is een dieperliggend
probleem de oorzaak.
De
een heeft misschien wat meer gevoel bij het voorlezen en vindt het
leuk en belangrijk om voor te lezen, een ander ziet het meer als een
verplichting of tijdverspilling.
Het
is niet dat het een noodzaak is, maar ik denk zeker dat je een kind
een voorsprong geeft door het voor te lezen. Het prikkelt de
fantasie, stimuleert het plezier in lezen en helpt met het uiten van
gevoelens.
Een
goed voorbeeld van iemand die het leuk vindt om voor te lezen, is
mijn schoonvader.
Onuitputtelijke
energie steekt hij in het voorlezen van de meest fabelachtige
sprookjes en kinderverhaaltjes. Elk karakter heeft zijn of haar eigen
stem, met hoge en lage uithalen die moeiteloos worden afgewisseld.
Het nichtje en neefje rennen al naar bed als ze weer eens logeren
zijn en opa de leesboekjes tevoorschijn haalt. Schatergelach klinkt
vanuit de slaapkamer als hij dezelfde rare stemmetjes voor de
zoveelste keer opvoert. ´Nog een keer´ of ´Nee joh, dat kan toch
helemaal niet´ klinkt het meerdere malen als het verhaaltje voor de
derde keer die avond wordt voorgelezen.
Of
een verhaal nu voor de eerste keer wordt voorgelezen of voor de
vijftigste keer, het maakt de kinderen niets uit. Of je nu een half
uur de tijd neemt of elke avond maar een paar minuten, ik weet zeker
dat ze er jaren later met veel plezier en warme gevoelens op zullen
terugkijken, net zoals hun ouders dat doen.
Vanwege
het plezier in het voorlezen, deed hij onlangs mee aan de
Voorleesaudities tijdens de Nationale Voorleesdagen. Kinderen uit
alle windstreken zaten aandachtig in een kring te luisteren hoe hij
voorlas, begeleidt met de hoge en lage stemmetjes en theatrale
handgebaren. Ze beleefden het verhaal alsof ze er zelf onderdeel van
waren en deelden hun eigen herinneringen met hem als ze zich
herkenden in het verhaal. Het is voor mij dan ook niet verwonderend
dat hij werd uitgeroepen tot beste voorlezer. Volkomen terecht. Ik
mag hopen dat ik later als ik (groot)oud(er) ben net zoveel plezier
mag beleven in het voorlezen.
