Het dossier van Anya Niewerra

Titel: Het Dossier

Auteur: Anya Niewierra   

Uitgeverij: B For Books B.V.

Publicatiedatum eerste druk: april 2016

Recensie door: Astrid

Waardering: vijf kraaien

 Anya Niewerra (1964) is algemeen directeur van de VVV Zuid-Limburg en bestuurslid van de   Europese organisatie Necstour. Ze debuteerde in 2013 met de thriller Vrij Uitzicht en werd genomineerd voor de Debutantenprijs, de  Schaduwprijs en voor de Beste Thriller.

Korte inhoud:

Josta Bresse wordt slachtoffer van orgaanroof, haar nier wordt gestolen. Ze heeft  geen idee waarom. Ze doet aangifte en de recherche stuit op haar DDR verleden. Haar duistere DDR verleden…

Josta keert terug naar Oost Berlijn, waar ze vroeger, voor de val van de Muur, deel uitmaakte van de kunstversalsersgroep de Koningstein Gruppe.  Ze werkte in opdracht van het Stasiregime en werd later afgevoerd naar de gevangenis Hohoenschonhausen.

De reden was Het Dossier. 25 jaar later is dit nog steeds de reden waarom Josta wordt opgejaagd als een wild dier.

Recensie:

Dit boek stond hoog op mijn verlanglijstje om te lezen. Ik kreeg het aangeraden na het lezen van Ster van het Noorden van D.B. John.

Mede daarom wilde ik - later in het jaar - toch nog dit boek recenseren en jullie dit superspannende en intrigerende verhaal niet onthouden.

Het boek is grotendeels geschreven in de “ik” vorm. Even schrok ik hiervan, omdat ik hier niet echt van houd, maar Josta Bresse zat al snel in mijn hart en vergat ik dat het in de “ik” vorm was geschreven.

Josta is Duitse van geboorte en is opgegroeid in de DDR. Ze heeft een verschrikkelijke jeugd gehad en is opgegroeid in eenzaamheid. Ze had talenten en werd hierdoor door de Stasi in de gaten gehouden. Ze moest haar talenten ontwikkelen en muntte uit in schilderen. Al snel werkte ze als meestervervastser voor de Koningstein Gruppe. De groep vervalste meesterwerken van beroemde schilders zoals bijvoorbeeld Paul Klee. Daar is een dossier van bijgehouden.

Later werd ze gevangen gehouden in Hohenschonhausen, een Stasi gevangenis. Josta werd gemarteld en degelijks verkracht door haar ondervrager. Dit met als reden om er achter te komen waar Het Dossier is gebleven, en wat er mee is gebeurd.

Josta komt er al snel achter dat er mensen achterhaar aanzitten en roept de hulp in van Tom Adler, journalist.

“ De personen die in Hohenschonhausen binnen kwamen hadden in principe maar drie uitgangen. De gevangenis, de dood of Ausburgerung, wat betekende dat je aan het Westen werd verkocht en je familie of vrienden nooit meer terug zag”

Dit geeft een beetje aan wat Hohenschonhausen voor gevangenis was.

Het verhaal van Josta is erg heftig, en soms moest ik even stoppen met lezen om na de tenken over wat ik net gelezen had. Schokkend! Zolang is het Stasi bewind nog niet geleden tenslotte.

Je kan jezelf goed met Josta iditenfiseren en sluit haar dan ook in je hart, wat ze ook gedaan heeft.

In cursief wordt er nog een verhaal geschreven en wat later in het boek kom je er pas achter wie dit vertelt. Het verhaal van deze persoon is stuitend en tragisch tegelijk. Op een verwrongen manier kan je nog begrip voor hem opbrengen ook.

Ook het karakter Tom Adler wordt goed uitgewerkt, en je zit echt in het leven van Josta en Tom.

Soms heb ik wat feiten gegoogeld om wat meer achtergrond informatie te krijgen. Dat gaf het verhaal nog meer diepgang.

Langzaam maar zeker wordt het Josta duidelijk wat er aan de hand is en komen alle draadjes op een sublime manier samen. De puzzelstukje vallen naadloos in elkaar. Je stevent af op een verbijsterend plot.

Dit boek is met stip het op twee na beste boek wat ik in 2018 gelezen heb! Het Dossier moet je echt lezen. Een razendsterke thriller waarvan je ook nog wat opsteekt over de DDR.

De boekenkast van Roelant

Hoe begon jouw leesavonturen?
 Ik begon denk ik met Arendsoog, Karl May, de Vijf. Daarna de (school) literatuur. Tien heb ik echt heel veel gelezen. Voor zowel NL aks Engels als Frans had ik 3 complete literatuur lijsten gedaan; ik zei toen : kiest u maar ( beetje arrogant was ik toen wel- sorry, wel lang geleden). Bij mijn studie nauwelijks (ontspannings) boeken gelezen. Allemaal vak literatuur en studie boeken. Daardoor helemaal het lezen kwijtgeraakt. Langzaam begon ik dat jaren later weer op te pakken , maar dan uitsluitend met thrillers. En in die fase zit ik nog steeds.

Wat zijn jouw favoriete boeken?
Van vroeger nog steeds de short stories van Hemingway. Van recentere datum:
Het Dossier van Anya Niewierra en Ken mij niet van Nadine Barroso.




Wat staat er voornamelijk in je kast?
In mijn kast staan dus literatuur van vroeger (Hemingway, Graham Greene) en de rest is thriller  ( Child, Slaughter, Connelly., Coben zijn schrijvers waar ik alles van koop) de laatste tijd is mijn focus meer op de Nederlandse thriller gericht waar ik naast veel matig werk ook enkele pareltjes heb
gevonden.

Wat als de planken allemaal vol staan?
Als mijn kast vol is koop ik een nieuwe kast, maak ik een 2e rij boeken of vervoer ze naar een andere plek ( Friesland, Frankrijk of thuis). 

ps:  ja , ik vergeet de Scandinaviërs: ik heb een hele boekenkast vol met thrillers van die bodem. Ik sorteer dus op land en op schrijver

Poets de bekers maar vast op

Altijd leuk weer een prijs in boekenland. Zeker nu de echte thillerprijzen of verdwijnen of steeds minder voor gaan stellen, is het leuk als een site over boeken een prijs instelt. Het blijkt zelfs al voor het tweede jaar te zijn. Misschien hebben de meesten van ons dit gemist en dus roepen wij dit keer ook even hard mee.

Het gaat om de beste Nederlandse thriller, best vertaalde thriller en beste debuut van 2017. Ik bekeek de zogenaamde 'langelijst' eens, keek nog een keer en ging eens lezen hoe de lijst opgesteld is. Aha, het team stelde zelf de boeken op. Of het toeval is dat van de 13 boeken 4 van eigen columnisten zijn, weet ik natuurlijk niet. Opvallend is het wel. 
 Dat een medewerker van de boekensite mij op pagina's van anderen wijst op fouten in mijn tekst en dan nu niet ziet dat er Eruisloos staat als titel is grappig. Fouten maakt iedereen namelijk en ik ben de eerste om toe te geven dat ik met mijn dyslexie soms er over heen kan lezen. Maar als je dan zo rondtoetert over mijn schrijffouten... let dan vooral op eigen produkten.
 Nu is dat nog geen eens erg, meer grappig. Wat wel ontzettend komisch was dat men het boek Lieve mama van Esther Verhoef in die 'langelijst'had gezet als boek wat kans zou gaan maken op de award voor beste thriller van 2017.
Jonguh jonguh jonguh... Het kwam in 2015 uit. Gelukkig werd er iemand daar toch wakker en is het later geruisloos (ehm, eruisloos) weggehaald. 

Wie staan er dan nog wel op de lijst voor beste Nederlandse thriller?

DWAALSPOOR van Pjotr Vreeswijk
AMANDA van Jelmer Jepsen
SCHOKGOLF van Frank van Zwol
PAN van Maes & Wade
BROERTJE van Michael Berg
VERRAAD van Wouter Helders
DE WOLF VAN COLOMBES van Koen Strobbe
ERUISLOOS van Ellen de Vriend
EEN NIEUW BEGIN van Angelique Haak
UITVERKOREN van Linda Jansma
SCHEMERZONE van Hilde Vandermeeren
CASA FAMILIA van Nathalie Pagie
KING COKE van Dannis Kramers

Wie eigenlijk niet had mogen ontbreken en toch vijf hele sterren kreeg van hun eigen recensent ome Cees onlangs, is Het dossier van Anya Niewiera. Smaak blijft persoonlijk, maar er staan boeken op de lijst die lager beoordeeld werden op de eigen site van de awardweggevers. Maar zoals ik wel vaker zeg: bijna geen 1 gewone lezer vindt het interessant wie welke prijs wint. Natuurlijk worden er binnenkort wat winpakketten samengesteld zodat mensen gaan stemmen. Heel handig namelijk als je gaat roepen dat de lezer kiest. Maar of het iemand wat uitmaakt , behalve uitgever, schrijver en familie? Wel nee. De uitgever plakt er een extra stickertje op en de auteur is blij met het beeldje, certificaat of iets soortgelijks. Bij literaire prijzen krijgt de auteur nog vaak een lekker geldbedrag, maar dat zit er niet in. Maar de eer is ook al leuk.

Succes voor alle auteurs met het nagelbijten. Spannende weken breken aan... En Esther zal het dit jaar niet worden, maar die won voor Lieve mama al de Gouden Strop

Michael Berg ondervraagd

C: KW Kaldenbach

Michael Berg is het pseudoniem van Michel van Bergen Henegouwen. Hij werd geboren in Heerlen, studeerde Nederlands in Amsterdam en was leerling aan de Kleinkunstacademie. 
Eens kijkend naar hoe vaak hij genomineerd werd met zijn boeken voor bekende prijzen in Thrillerland, blijkt daar wel uit hoe men zijn boeken waardeert:

Het meisje op de weg shortlist Diamanten Kogel 2015 en shortlist Gouden Strop 2016

Heller shortlist Hebban Crimezone Thriller Award 2014 en tiplijst voor de Diamanten Kogel 2014

Nacht in Parijs winnaar De Gouden Strop 2013 voor het beste Nederlandstalige spannende boek van het jaar.
Hotel du Lac shortlist voor De Diamanten Kogel  en voor de Crimezone Thriller Award.
Een echte vrouw werd genomineerd voor Beste Nederlandse Vrouwenthriller van 2010

Ik las onlangs zijn nieuwste boek Broertje en kan niet anders zeggen dan dat ik genoten heb. Broertje was voor mij een enorme pageturner. Ik mocht Michael een aantal vragen stellen: 

*Bedankt voor dat ik dagenlang ABBAliedjes in mijn hoofd had! Draaide je zelf ABBA tijdens het schrijven van Broertje?


O nee. Ik draai nooit muziek als ik schrijf. En zeker geen Abba.


*Waarom ABBA trouwens? En wek nummer zou je nu luidkeels mee kunnen zingen?


Verstandelijk gehandicapten zijn vaak fan van een artiest. Mijn broertje, die verstandelijk gehandicapt is, houdt bijvoorbeeld heel erg van Frans Bauer. Als het maar vrolijke muziek is. De muziek van Abba is ook geschikt. Het leek me een aardig idee om Felix, de hoofdpersoon van Broertje, helemaal gek te laten zijn van Abba. Tijdens het tikken heb ik natuurlijk af en toe een liedje meegezongen. Maar heel zacht en nooit erg lang. Niet mijn muziek.


*Tijdens het lezen van Broertje vond ik het ongelofelijk hoe je Felix neergezet had. Je laat op een bijzonder goede wijze zien en voelen hoe het kan werken in het hoofd van een autistische jongen. Ik werd tijdens het lezen soms gewoon medekriegelig als Lotte antwoorden wilde of haast had. Ik begreep dat jouw broer autistisch is. Hoe geduldig was jij vroeger thuis met hem?


Ik was vroeger heel ongeduldig met mijn broertje. Behalve dat hij natuurlijk alle aandacht kreeg – en terecht – was hij soms een blok aan mijn been. Zeker als ik met vriendjes buiten speelde en ook nog geacht werd een oogje in het zeil te houden op mijn broer. Die situatie is nu anders. Na de dood van onze ouders ben ik samen met mijn jongste broer curator. Dat betekent dat we ons best doen om te achterhalen of onze broer gelukkig is of dat hij specifieke wensen heeft. Meer dan ooit moet ik proberen te achterhalen wat hij denkt en voelt. Dan loop je tegen grenzen aan. Heel lastig. Dat proces om te proberen te communiceren heb ik natuurlijk goed kunnen gebruiken voor Lotte en Felix.


* Heb je eventueel nog een zogenaamde expert mee laten lezen bij de scenes van Felix?


Nee. Iedere autist is anders. En als auteur ben je de baas over je materiaal. Maar ik kom wel vaak bij de instelling waar mijn broer woont en dan zie ik andere autisten en verstandelijk gehandicapten en hoor genoeg verhalen van de leiding om te weten dat wat ik beschreven heb realistisch is.


*Het verhaal speelt zich af in Frankrijk. Zoals de meesten bekend heb je jarenlang daar gewoond. Hoe is het om weer in Nederland te wonen?

Anders. Heel anders. Ik heb weer een sociaal leven. In Frankrijk leefden we erg afgelegen. Daar kwam ik achter toen Anna, mijn vrouw, overleed en ik daar erg in mijn eentje zat. Ik wilde weg uit het gehucht. Naar de kust, naar Amsterdam of misschien naar een ander land. Geen idee. Maar toen kwam ik tijdens een lezing in mijn geboorteplaats Heerlen een vrouw tegen die ik kende van 40 jaar geleden en die een paar maanden daar voor weduwe was geworden. Het klikte. Wat heet: we zijn heel snel gaan samenwonen. Eerst nog met twee woningen en na de verkoop van Frankrijk in haar huis, in Heerlen.


*Welke vervelende gewoonte viel je het meest op toen je weer dagelijks hier verbleef?

Het rijgedrag. Nederlanders moeten zonodig op je bumper rijden. Heel irritant. En mensen zijn over het algemeen behoorlijk onbeleefd.


*Wat mis je vooral van de gewoontes van de Fransen?


De pastis voor het middageten.


*En wat absoluut niet?


Fransen kunnen geen nee zeggen. Dat is heel vervelend. Je weet eigenlijk nooit wat je aan iemand hebt. Uitzonderingen daargelaten.


*Wat maakt Broertje anders dan al jouw vorige boeken?


Ieder boek is weer anders. Tenminste dat mag ik hopen, anders zou het wel heel saai zijn. Ik denk dat lezers het verschil met ander werk het beste kunnen aangeven.


*Hoelang schreef je aan het boek?


Lang. Anderhalf jaar.


*Nu is het enorm in dat thrillerschrijvers overstappen op het schrijven van een roman? Heb jij ook plannen daar toe?


Ik heb geen zin om een onderscheid te maken tussen romans en thrillers. Goed, ik ben officieel thrillerauteur en wil dat ook blijven, al was het alleen maar om de boekhandel niet in verwarring te brengen, maar feitelijk zijn al mijn thrillers gewoon spannende romans. Verhalen waar spanning of een mysterie een belangrijke rol speelt, maar waar de personages en de psychologie ook belangrijk zijn.


*Wat las jij dit jaar zelf en wat is of zijn wel aanraders vind jij?


Ik ben erg enthousiast over ‘Het dossier’ van Anya Niewierra en ‘Vrije val’ van Pierre Lemaitre. Momenteel lees ik ‘Vrienden voor het leven’ van Astrid Harrewijn, deel 3 van een drieluik. Een heerlijk, hilarisch boek. Kopen zou ik zeggen.


* Even wat andere vragen:


Voor welk Frans gerecht mogen ze jou wakker maken?

Gratins


Voor welk Nederlands gerecht trouwens?

Zuurvlees met frites


Hoe ziet jouw ideale vrije dag er uit?

Lang ontbijten, papieren krant (Volkskrant) , sporten (tennis) , borrelen met mijn lief en vrienden en daarna met z’n allen een goed restaurant in


Welk nummer hoor je het vaakst voorbij komen op Spotify?

Ik heb geen spotify


Wat verslind je op Netflix?

Ik kijk nooit Netflix


Wat gaat mee naar een onbewoond eiland waar je een jaar moet blijven?

Mijn nieuwe lief.