Vice versa met Mariska Overman en Marlen Beek-Visser

In 2017 kwam het thrillerdebuut van Mariska Overman uit: Hoofdzaak. In de hoofdrol Isabel Dieudonné, ex-rechercheur en specialist Postmortale zorg. In de tweede thriller 'Voltooid', die begin 2018 uit kwam, speelt Isabel wederom de hoofdrol. Op dit moment werkt Mariska aan het derde deel

Marlens debuut-thriller Stem! (ondertitel 'Als deelname aan een talentenjacht een obsessie wordt') verscheen in 2015. Stem! is een kritische kanttekening naar de maakbaarheid van succes. Dit debuut werd genomineerd voor de Schaduwprijs 2016, de prijs voor het beste oorspronkelijk Nederlandstalige thrillerdebuut.

Onlangs verscheen op Storytel haar Original Latte Macchiato, een spannende dramaserie. Momenteel werkt zij aan haar derde thriller die begin 2019 bzal verschijnen.

Voor Vice versa stelden de twee auteurs elkaar een aantal vragen.

Marlen: In het dagelijkse leven ben je -werktechnisch gezien- veel met de dood bezig. Jouw bureau zet zich in voor een betere bespreekbaarheid van de dood, onder meer door Death Cafés te organiseren en met een ‘Before I Die Wall’  door Nederland rond te toeren. Ook initieerde je publiekscampagnes over de dood, zoals ‘Zullen we over de dood praten?’ In je privéleven heb je te maken gehad met het vroege verlies van dierbaren. En je schrijft thrillers met nogal gruwelijke verhaallijnen, zoals Hoofdzaak, waarbij een hoofd wordt gevonden op de keukentafel.

Is het onderwerp ‘dood’ ook wel eens dag afwezig in jouw leven? En zo nee, hoe zorg je ervoor dat er een balans is tussen leven en dood?

Mariska: Wat een mooie vraag. De dood is eigenlijk geen dag niét aanwezig. Regelmatig denk ik daarover na, of dat een kwalijke zaak is of niet. En eigenlijk kom ik iedere keer tot dezelfde conclusie: het is niet erg. Sterker nog, ik denk dat ik er veel aan te danken heb. Door met de dood bezig te zijn ben ik me vaak bewust van de kwetsbaarheid van het leven. En dat helpt me in keuzes maken (liever film kijken met de kinderen dan stofzuigen bijvoorbeeld, maar ook de grotere keuzes: kiezen voor schrijven, proberen te doen waar je gelukkig van wordt) en het helpt in bewuster genieten van de kleine dingen. Kort gezegd zorgt juist die dood voor de balans, omdat de dood het leven zo zichtbaar maakt. En ook al lijkt het een triest onderwerp, ook juist daardoor hebben we misschien wel bovenmatig veel lol met elkaar. En een goed ontwikkeld gevoel voor zwarte humor… ;-)

Mariska: Mijn eerste vraag aan jou is:

Je hebt net een Storytel Original geschreven: Latte Macchiato. Na twee thrillers, en een thriller in de pen die komend jaar bij Prometheus gaat verschijnen, nu een spannende dramaserie. Hoe was het om dat te doen? Zowel qua opzet (ik kan me voorstellen dat schrijven voor een luisterboek anders werkt?), als qua genre?

Marlen: Een luisterserie is in feite een compleet boek, opgedeeld in tien afleveringen. De basis voor Latte Macchiato, de Storytel Original luisterserie die ik heb geschreven, was een manuscript dat ik voor mijn debuut Stem!schreef. Ik schreef aan de hand hiervan een synopsis en een samenvatting van de tien afleveringen en Storytel vond dit een goede opzet. Al (her)schrijvend merkte ik dat het verhaal eerder een spannend drama was dan een thriller: herkenbaar, een tikkeltje smeuig, met pakkende dialogen en toewerkend naar een climax. Het fijne van Storytel is dat zij minder in hokjes denken dan de boekhandel. Een Original is een Original en moet vooral een pakkend verhaal zijn, waarbij de luisteraar niet kan wachten om de volgende aflevering te luisteren. Dat is, hoop ik, gelukt. Op 2 juli wordt Latte Macchiato gelanceerd.

Het schrijven van een luisterserie is in zoverre anders dat je rekening moet houden met het feit dat een luisteraar niet terug kan luisteren. Dat betekent dat een verhaallijn helder moet zijn, dat je niet te veel sprongen in de tijd moet maken en ook niet te veel personages moet opvoeren. Uitgebreide beschrijvingen werken ook minder goed. De luisteraar kan immers  niet ‘screenen’ maar moet de hele scène ‘uitluisteren’. Wat wel werkt is herkenbare dialogen, cliffhangers en lekker veel vaart.

Marlen: Jij hebt twee goed ontvangen thrillers geschreven voor de Crime Compagnie, Hoofdzaak en Voltooid. Hoe ben je bij deze leukeuitgeverij binnengekomen en wat zijn jullie plannen voor de nabije toekomst?

Mariska: Ik had Hoofdzaak in de zomer van 2017 geschreven, en ben online gaan zoeken naar uitgevers die thrillers uitgeven. De site van de Crime Compagnie sprak me direct aan, en ik heb niet verder gezocht, maar heb mijn manuscript opgestuurd. Dat was op een vrijdag, en de maandag erna kreeg ik al een mail van Ilse dat ze erg enthousiast was! Vijf maanden later lag Hoofdzaak in de winkels. Ik kreeg een contract voor twee boeken, en Voltooid volgde niet lang daarna. Inmiddels ben ik bezig met de derde in de Isabelreeks, die kan een van de komende weken naar de uitgever ter beoordeling. Spannend weer! En we hebben nog hele leuke plannen: in juli komt er een kortverhaal in de Flair, een spannend en mysterieus verhaal, een beetje gothicnovel (Spooky, geheimzinnig, en een vleugje romantiek). Dit verhaal speelt zich af in Ierland. Ilse werd er erg enthousiast van (en ik ook), de bedoeling is dat er een compleet boek komt met dezelfde hoofdpersoon als in het korte verhaal. Mooie plannen dus… J

Mariska: Jij bent van uitgever gewisseld, je volgende twee boeken komen uit bij Prometheus: een grote gerenommeerde uitgever. Hoe is dat zo gekomen, ben je er zelf op af gestapt, of ben je benaderd? En ik ben heel erg nieuwsgierig hoe ver het staat met de eerste thriller die je onder hun vlag gaat uitbrengen, kun je daar al iets over kwijt?

Marlen: Vorig jaar was ik aanwezig bij de boekpresentatie van De Doorbraak van Simone van der Vlugt. Het was haar eerste thriller die bij Prometheus verscheen, nadat zij de overstap had gemaakt naar deze uitgeverij. Het feestje vond plaats in het prachtige pand aan de Herengracht in Amsterdam. Toen ik naar het toilet ging, liep ik in de gang Mai Spijkers tegen het lijf. Ik gaf hem een hand en we raakten aan de praat. Het was een leuk gesprek en hij stelde voor om visitekaartjes uit te wisselen. Ook vroeg hij me om het bestand van Meesterdeal, mijn laatste boek, te mailen. Dat heb ik gedaan en enkele weken later kreeg ik een uitnodiging van een redacteur om een kop koffie te komen drinken, om te verkennen of we iets voor elkaar konden betekenen in de nabije toekomst. Met een paar boekideeën in een notitieboekje ging ik naar Amsterdam. Het was een fijn gesprek, waarbij ik veel ruimte kreeg voor mijn eigen invulling van die ideeën. En het resulteerde in een contract voor twee thrillers, waar ik erg blij mee ben, omdat er vertrouwen uit spreekt voor de toekomst.

Inmiddels ben ik begonnen met schrijven. De samenwerking met mijn redacteur is nog steeds heel fijn. Ze denkt mee, geeft waardevolle tips en houdt rekening met mijn schrijfproces, ook als het even lastig is. De planning is dat mijn boek (werktitel: Een lot uit de loterij) in het eerste kwartaal van 2019 verschijnt.

Marlen: Je hebt een eigen bedrijf en een gezin en toch schrijf je je boeken in een hoog tempo. Op welke momenten van de dag of week schrijf jij (het best)? En met wie kun je sparren over je schrijfproces? Of is schrijven voor jou een volledig solistische bezigheid?

Mariska: Sinds Hoofdzaak verschenen is, heb ik mijn activiteiten in Bureau MORBidee teruggeschroefd. Ik wil me graag op het schrijven richten, en ik ben niet zo heel erg goed in het combineren van verschillende bezigheden. Ik schrijf op erg wisselende momenten, afhankelijk van mijn energie (ik ben beperkt in energie, helaas), maar veelal is dat in de ochtend. Ik wacht in ieder geval niet op inspiratie, ik begin gewoon. Mijn ervaring is dat dan de ideeën wel gaan stromen. Ik kan gelukkig goed sparren met mijn man, hij is journalist en heeft ook boeken (non-fictie) geschreven. Hij begrijpt goed hoe een schrijfproces kan verlopen, en dat is erg fijn. Hij is ook mijn 1^e lezer. En soms als ik twijfel over iets, dan leg ik het hem voor.

Mariska: Mijn laatste vraag aan jou is:

Heb je nog dromen en wensen voor de toekomst, wat schrijven betreft? Wil je misschien ooit een uitstap naar een ander genre doen? Of wil je het begeleiden van andere schrijvers uitbouwen naar meer?

Marlen: Ik geniet nu al van elke fase van het schrijven en alles wat ik er nu omheen doe. Het zou mooi zijn als ik, in samenwerking met mijn nieuwe uitgever, mijn boeken in de nabije toekomst bij nog meer lezers onder de aandacht kan brengen. Verder hoop ik dat ons collectief Moordwijven (thrillerschrijverscollectief met Isa Maron, Liesbeth van Kempen, Ingrid Oonincx, Anya Niewierra en ik) een soort merk wordt voor lezers, boekwinkels en media. Dat iedereen weet: dit is een Moordwijven-boek, dus dit is een goed boek!

Het begeleiden van beginnende schrijvers vind ik een van de leukste dingen om te doen. Voorlopig beperk ik dat tot twee keer per jaar in Italie, tijdens onze schrijfweek op een toffe locatie. Eenvoudigweg omdat ik een drukke baan heb en vier dagen per week werk. Incidenteel en op verzoek verzorg ik de losse workshops overigens ook in Nederland. Als ik met boeken schrijven meer zou verdienen, zou ik overwegen om minder te werken en naast het schrijven meer tijd te steken in het geven van cursussen.

Maar zoals gezegd, ik geniet nu al elke dag. Dat is maar goed ook, want bij elke wens die uitkomt, heb je meestal weer een volgend doel dat je nastreeft. De kunst is om te genieten van dat wat je nu doet en ervaart.

Mariska Overman ondervraagd

Mariska Overman kwam onlangs met haar tweede boek Voltooid. Vorig jaar verscheen haar debuut Hoofdzaak. Naast auteur van thrillers  schrijft zij blogs en columns over de dood en rouw, in vakbladen en op websites. Samen met haar man heeft zij  Bureau MORBidee, een communicatiebureau dat de dood bespreekbaar maakt.

Thrillerlezers stelde Mariska wat vragen om haar wat beter te leren kennen.

*Wil je aan de hand van vijf kenmerken voorstellen aan de lezers?

Onzeker, eigenwijs, nieuwsgierig, melancholisch, bijdehand

*Je tweede boek Voltooid is net uit. Hoe was het om aan je 2e boek te gaan schrijven. Ik hoor vaker opmerkingen van auteurs over het lastige 2e boek nl.

Ik vond het eigenlijk wel meevallen. Ik was al begonnen met de tweede voor Hoofdzaak uitkwam, dat scheelde denk ik. Nu met de derde worstel ik meer. Ik heb van Hoofdzaak veel geleerd, dat heb ik meegenomen in het schrijven van Voltooid, en nu wil ik meer en nog beter. Ik wil namelijk niet steeds hetzelfde truukje doen, maar steeds een nieuwe vorm vinden. En dat legt de lat hoog, met alle worstelingen van dien…

*De clichevraag aan auteurs is hoeveel er van hunzelf in de personages is gedaan. Dus wat zit er van jou in Isabel Dieudonne?

Meer dan ik vantevoren kon bedenken. Veel kleine dingen die zij doet zijn eigenlijk ‘van mij’. Hoewel ze ook eigen is, ze is niet honderd procent mij. Wat wel heel erg terugkomt en wat veel over mij zegt, merk ik meer en meer, is de broer-zus verhouding. Het gemis van mijn eigen broertje is daar absoluut debet aan (hij overleed op 17-jarige leeftijd in 1991, toen ik 21 was).

*Alle twee de boeken hebben nogal een heftige start. Dit keer met een vlag in een lichaam gepland met daarop Klaar. Waarom de keuze voor een gruwelijke start?
=En hoe kwam je op het idee van de vlag?

Ik houd van ‘met de deur in huis vallen’. Bij Hoofdzaak zat die eerste zin al tijden in mijn hoofd, bij Voltooid niet, maar als vanzelf begon het weer met een heftige start. Ik wilde per se de boodschap KLAAR bij het lijk. Dat had een briefje op het lijk kunnen zijn, of in de broekzak, maar ik wilde het dramatischer. En toen bedacht ik die tak….

*Naast jouw werk als auteur heb je bureau MORBidee. Dit run je samen met je man Rob. Jullie willen de dood meer bespreekbaar maken. Nu klinkt dat heel groot, zou je in het kort kunnen uitleggen hoe jullie dat proberen?

Heel in het kort proberen we op creatieve en toegankelijke manier het onderwerp dood onder de aandacht te brengen. We maken bijvoorbeeld kaartspellen, bierviltjes en memoblokjes met vragen erop. Kortom: alledaagse producten waarop vragen over leven en dood staan, en op die manier mensen helpen in gesprek te gaan erover.

*Ben je eigenlijk niet en met schrijven en met je bureau de hele dag met de dood bezig? Kijk je net als Isabel ook nog eens ter ontspanning The walking dead.

Haha, dat is mijn favoriete serie! En ja, er is erg veel dood in ons leven, en dat ik enorm hypochonder ben helpt niet. Ik moet echt minder bezig daarmee denk ik weleens. Hoewel ik ook echt veel lol heb, de (zwarte) humor is een groot deel van mijn en ons leven. Misschien juist wel omdat we er zo bewust van zijn dat het leven zomaar voorbij kan zijn. Ik denk dat het bezig zijn met de dood, absoluut zorgt dat ik intenser en bewuster leef.

*Je bent van origine docent levensbeschouwing en filosofie las ik. Heb je daar les ingegeven?

Ik heb inderdaad les gegeven in die vakken. Ik vond dat geweldig leuk, docent zijn zit wel in mijn genen. Tot frustratie van mijn kinderen, want ik hang thuis ook regelmatig de betweterige docent uit. Ik geef geen les meer, helaas. Niet omdat ik niet wil, maar omdat mijn energieniveau door verschillende oorzaken te laag en te onbetrouwbaar is. En voor een groep staan kost nu eenmaal energie.

*Wat wilde je vroeger worden eigenlijk? 

Zee-bioloog…. En nog steeds wel eigenlijk. Ik kijk graag naar natuurdocu’s, word ik lekker rustig van. Ik zag mezelf altijd op een bootje ver weg onderzoek doen naar de driedubbeldwarsgedraaide zeemus, of zoiets. Heerlijk lijkt me dat.

*En wat maakte de keuze de opleiding Levensbeschouwing te gaan doen?

 Vragen, vragen en nog eens vragen. Ik ben niet religieus opgevoed, maar als klein meisje vroeg ik me al af hoe alles in elkaar zat. Ik hoopte in de theologie-opleiding antwoorden te vinden, maar nee, niets. Ik ben de meest gelovige ongelovige denk ik weleens. En ik denk nog steeds dat het feit dat ik als ongelovig opgevoed meisje zo gefascineerd ben door het geloof, wel een teken moet zijn…

Ik ga terug naar jouw deel auteurs zijn. 
*Hoe werk jij aan boek? Whiteboard, briefjes, boekjes en waar?

Briefjes, véél briefjes. Elke keer tracht ik het te doen met een notitieblok, om alles bij elkaar te houden, maar dat mislukt voortdurend. Van Hoofdzaak en van Voltooid heb ik honderden briefjes. En nu bij boek drie stapelt het zich ook weer op. Kennelijk werkt het voor me. Ik schrijf hoofdzakelijk op zolder, daar staat mijn vaste computer. Maar soms ook in de woonmaker op mijn laptop. En altijd met muziek erbij.

*Was het bij het schrijven van je eerste boek meteen duidelijk dat je een vast hoofdpersonage wilde en dus eens drie ging schrijven?

Niet meteen. Pas toen ik er zo ongeveer klaar mee was voelde ik dat het nog niet klaar was met Isabel. Inmiddels zit ze in boek 3, dus duidelijk nog niet klaar. Ik houd zelf ook van seriethrillers, dat zal wel de reden zijn.

*Lees jezelf eigenlijk graag?

Absoluut. Veel, en divers, van thrillers tot de oude Russen, en ook non-fictie. Ik lees zelfs verpakkingen, ik moet gewoon lezen, de hele tijd.

 
*Met welke schrijver zou jij wel eens een avondje willen borrelen en praten over het vak?

Dostojevski, maar die is dood. Dus dan ga ik voor Donna Tartt. En misschien wil ik ook wel graag een keer met Karin Slaughter praten. 

*Wat zijn je toekomstplannen met schrijven?

Vooral veel schrijven. Een hele reeks met Isabel, maar ook andere boeken. Ik heb een geweldig idee voor een historische thriller, ik ben er al voor op reis geweest (Weimar). Dat wordt echt zoooo gaaf. Maar eerst nog bezig met boek nummer drie rondom Isabel. Dat overigens niet zo’n heftige start als de andere twee boeken heeft. De hele opzet is anders, ik wil niet zo’n serie maken waarbij elk boek hetzelfde stramien kent, dat leek me niet echt spannend.

Dan nu een paar ander soort vragen om je nog beter te leren kennen:

*Bij welke gebeurtenis in het verleden had je graag wel bij willen zijn?

De Russische revolutie. Ik houd van mensen die hun leven riskeren voor iets

waar ze in geloven. Ik houd van revolutie. Ben ooit bij het Winterpaleis in St. Petersburg geweest, dat bestormd werd in 1917. Geweldig!

*Wat was vroeger leuker dan nu?

Geen internet. Het is een geniale uitvinding waar ik niet meer zonder zou willen, maar tegelijkertijd mis ik de rust van vroeger, het niet afgeleid raken door alles wat internet aanbiedt.

*Welke foto heb je als achtergrond op je mobiel?

Een foto van mijn man. Omdat hij de liefste en de mooiste is….

*Welke nummer heb je nu in de eerste weken van 2018 het meest gehoord?

Poeh, ik luister erg veel. Maar vermoedelijk een nummer van Jason Isbell, die heb ik de laatste weken veel gedraaid. Na Ryan Adams mijn favoriete zanger.
Jason Isbell te luisteren

Wat is een smakelijk hapje om letterlijk te eten en welke om te zien?

Om te eten: sushi

Om te zien: mijn man uiteraard. En van de rest van de wereld: Acteur Paul Rudd. En qua vrouw: niemand topt Marilyn Monroe….