Posts tonen met het label Susanne Jansson. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Susanne Jansson. Alle posts tonen

donderdag 1 april 2021

Winterwater van Susanne Jansson

 



De roep van de zee

De proloog trakteert de lezer op een mooie poëtische intro. Lijkt alles peis en vree onder water, dan gaan er toch onmiddellijk enkele alarmbellen af wanneer het personage zich afvraagt of alles nu weer normaal zal worden en er sprake is van vijandige blikken.

Het onheil laat niet lang op zich wachten. Adam, het driejarig zoontje van Martin en Alexandra, verdwijnt spoorloos wanneer hij eventjes ontsnapt aan het ouderlijk toezicht van zijn papa. Het is het begin van heel veel ellende die alle grond wegmaait onder wat een gelukkig jong gezin was.

Net zoals het eiland baadt in de mist, zo ook hangt over het verhaal een waas van mysterie. De zee roept en blijkt onweerstaanbaar. Adam blijkt ook niet het enige jonge kind te zijn dat op die specifieke dag in januari verdwijnt. Zijn er bovennatuurlijke krachten in het spel?

De personages zijn vrij statisch. Na de verdwijning van Adam verliezen Martin en Alexandra niet alleen elkaar maar ook zichzelf. Martin hult zich in stilzwijgen en lijkt weg te kwijnen onder een stolp. Hij wordt een eiland op zijn eiland. Het enige wat hem rest is het contact met de zee, een contact dat alsmaar meer de destructieve kant lijkt op te gaan. Alexandra, de anders zo daadkrachtige echtgenote en moeder verdwijnt letterlijk van het toneel. En dan is daar ineens Maya. Zij dwingt zich een plaats af aan de zijde van Martin en houdt het verhaal gaande. Haar input mist echter aan geloofwaardigheid.

Terwijl ‘Winterwater’ in stilte verder kabbelt, is het water overal mee verweven en op elk moment pertinent aanwezig. De zee heeft macht over de eilandbewoners, drijft tot waanzin, maakt gek. Het ritme ervan zit vast verankerd in het leven van de eilandbewoners.

Uit alles blijkt de grote bewondering van de schrijfster voor de natuur op en rond het eiland. De beschrijvingen zijn heel beeldend, een effect dat nog wordt versterkt doordat de waarnemingen deels gebeuren door de lens en de ogen van Maya een ex-politiefotografe. Met haar toestel legt ze veranderende luchten - metaforen voor alles wat continu verandert - vast met haar camera. Het is haar manier om de onvermijdelijk verstrijkende tijd te doen stilstaan. Dit in contrast met de beleving van ‘tijd’ door Martin. De krachtige slagen van de klok in zijn huisje ten spijt, voor hem is de tijd stil blijven staan de dag waarop Adam verdween.

De auteur was wellicht een grote natuurliefhebster. Heel veel van haar mooie metaforen hebben dieren in de hoofdrol. Meer dan één keer doet ze appel aan het milieubewustzijn van de lezer. Heel enthousiast deelt ze hoe te leven in verbondenheid met de natuur, heeft ze het over wonen in ecohuisjes, over hoe om te gaan met afval, zelf groenten kweken, … Des te onbegrijpelijker vind ik dan ook het lot dat de lievelingskat van Adam moet ondergaan.

‘Winterwater’ zou ik geen thriller willen noemen. Grote afwezige is de spanning. Af en toe een klein zweempje van verwachting dat er iets staat te gebeuren, meer wordt het niet. Het plot ontwikkelt zich heel traag. Dat ik soms even naar adem moest happen, had eerder te maken met de heel lange hoofdstukken. Naast proloog en epiloog bevat het boek slechts zes hoofdstukken!

Nee, het plot verrast op geen enkel moment. Enkele ongeloofwaardigheden of onverwachte toevoegingen geven wel reden tot wenkbrauwfronsen. Alsof de schrijfster zich zo af en toe vergaloppeerde in de toespelingen op het bovennatuurlijke. De plottwist laat zich al enige tijd op voorhand raden. Het nieuwe perspectief dat opduikt naar het einde toe zorgt niet voor de verhoopte spannende afloop.

Ik kon me niet van de indruk ontdoen dat de schrijfster ‘Winterwater’ neerschreef ter verwerking van haar eigen persoonlijke situatie.

Een volgend boek van Susanne Jansson mogen we helaas niet verwachten. Zij schreef ‘Winterwater’ op haar ziekbed en overleed op 47 jarige leeftijd.


3.5 kraaien
Anita

donderdag 16 augustus 2018

Het offerveen van Susanne Jansson


 
Susanne Jansson (1972) werkte in Göteborg en New York als journaliste en fotografe. Het offerveen is haar eerste roman en werd in Zweden met veel lof ontvangen; de rechten zijn inmiddels aan meer dan twintig landen verkocht.

Na vijftien jaar keert biologe Nathalie Ström terug vanuit Göteborg naar Fengerskog om in de omgeving van haar jeugd metingen te doen over klimaatverandering. Zij huurt een eenvoudig huisje op het landgoed Mossmarken om gedurende de herfst en winter haar werk te doen in de moerassen rondom Fengerskog. Als ze er een paar dagen zit, ontmoet ze Johannes Ayebs, die vrijwel elke dag jogt op het pad dat door de moerassen leidt. Als er op een avond een vreemde storm opsteekt, krijgt Nathalie een vreemde ingeving. Ze gaat het moeras in en vindt een bewusteloze, gehavende John, met niet ver bij hem vandaan een vers gegraven gat – lichaamsformaat. De politie tast in het duister wie Johannes heeft aangevallen, en wat de bedoeling van het gegraven ‘graf’ is.
Politiefotografe Maya Linde, die naast haar werk voor de politie ook een bekende kunstenares is, gaat samen met inspecteur Leif Berggren op onderzoek uit en ontdekt een paar schokkende feiten.

De eenzame, onherbergzame moerassen wordt door Jansson erg goed neergezet. Oude legenden, mensenoffers en het verhaal van het Vossenbessenmeisje dragen bij aan de donkere, grimmige sfeer die door het hele boek heen voelbaar zijn. Met gedetailleerde beschrijvingen brengt Jansson de geschiedenis van veenlijken en de biotoop van het moeras buitengewoon dichtbij.
Nathalies traumatische ervaringen uit haar kindertijd – toen zij zelf als twaalfjarige aan de rand van het moeras woonde – blijven lang verborgen en worden slechts hier en daar aangehaald, wat een sluimerend, ongemakkelijk gevoel geeft. Het middenstuk is wat taaier, maar er zijn genoeg vragen die spelen en die aanzetten tot doorlezen.

Kortweg: Het offerveen is een heerlijk mystiek, licht griezelig boek – vooral de epiloog doet huiveren – met een uitzonderlijke sfeer. Zeer zeker het lezen waard.

Linda Jansma

maandag 4 juni 2018

Vandaag in de winkel


Vandaag  4 juni komt Het offerveen van Susanne Janson uit.

 De jonge biologe Nathalie Ström doet onderzoek in het mysterieuze veengebied rond het dorp van haar jeugd. Het veen is omgeven door bossen en meren, waar ooit offers aan de goden zijn begraven, en het gerucht gaat dat hier mensen spoorloos verdwijnen. Dan treft Nathalie na een zware storm een bewusteloze man aan in het veen, half weggezonken in het drassige land. Daar niet ver vandaan is een twee meter lang graf gegraven. Het lijkt bijna een herhaling van de mensenoffers die hier in de ijzertijd plaatshadden.

Samen met politiefotografe Maya probeert Nathalie de gebeurtenissen te verklaren, maar al snel geeft het moeras meer geheimen prijs en blijken de inwoners van het dorp hier op noodlottige wijze bij betrokken te zijn.