Overleven

Schrijven vind ik leuk en ik doe het best al lang…gewoon lekker voor mezelf en soms voor een handje vol meelezers. Verhaaltjes schrijf ik nog het meest, hele korte gekke verhaaltjes…in het Engels. Gedichten schrijf ik ook, maar dan alleen als ze vanzelf boven komen drijven…en ook daar weer zijn het de gekke, korte gedichtjes die de boventoon voeren. En uiteraard in roerige liefdestijden schrijf ik bijpassende dichtsels, niet allemaal even goed maar who cares. Ik herschrijf ze ook, soms jaren later en dat is geloof ik not-done…maar nogmaals who cares.

Schrijven is voor mij emotie overbrengen op papier…maar je kan er zomaar naast zitten, door een fout woord, door het té graag te willen…door teveel te bedenken, want natuurlijk moet een verhaal in je hoofd zitten, maar als je op iedere i een punt zet en je de komma’s verkeerd gebruikt is het zomaar ineens een flut verhaal…een stukje geforceerde mooie zinnen zonder inhoud…

Daarom vind ik deze Books & Sushi zo moeilijk om te schrijven, want het onderwerp waarover ik wil hebben is een lastig onderwerp…ik wil geen valse sentimenten of een opeenstapeling van feiten neerzetten en ik kan niet putten uit eigen ervaring. Mochten jullie het een waardeloos stukje vinden, weet dan wel dat ik mijn best heb gedaan om er iets moois van te maken.

Ik wilde het nl. hebben over Auschwitz, 27 januari was het 70 jaar geleden dat Auschwitz werd bevrijd. Dat is lang geleden, maar nog steeds lopen er mensen rond met diepe wonden, mensen die nog regelmatig nachtmerries hebben, mensen die nog steeds schrikken bij elke knal of bij het horen van een harde stem. En nog steeds worden er in de wereld mensen mishandeld in gevangenschap…om hun geloof, kleur of geaardheid.

Er zijn in Auschwitz (een verzameling van concentratie- en vernietigingskampen) tijdens WOII 1,1 miljoen mensen door vergassing om het leven gekomen…de meesten liepen onwetend de gaskamers in, in de veronderstelling dat ze zouden gaan douchen, bijna opgelucht na een mensonterende treinreis in veewagons. Er stierven er ook veel door uitputting, ziektes, honger of de kogel, zo’n 200.000. Hoe erg is het als alles je is afgenomen, je bent je man, vrouw of kind uit het oog verloren omdat je toen je uit de trein stapte een andere kant op werd gestuurd…en nu moet je werken aan de uitbreiding van het kamp…waarin je met veel te veel personen in barakken moet slapen…of met zijn vieren moet staan in een cel van 1 vierkante meter. En dan moet je ook nog je medegevangenen begraven, of in de oven schuiven van de vele crematoria, omdat de Duitse soldaten zelf het te moeilijk vonden. Het is echt niet te bevatten…een afschuwelijke levensechte thriller.

Maar de mens is veerkrachtig en de drang naar overleven is groot…er werd muziek gemaakt…getekend, geschreven…vaak stiekem en op snippers vies papier…als een vorm van verzet en om de gedachten heel even een andere wereld in te trekken…en de verhalen werden bewaard en er verschenen boeken en films.

Eigenlijk wilde ik een stukje schrijven over Auschwitz gezien door de ogen van een kind…maar ik kan het niet want wat ik ‘zie’ is niet te beschrijven…het is te erg. Daarom zet ik hier een gedeelte neer uit het boek; ‘De jongen in de gestreepte pyjama’ van John Boyne.

‘Shmuel stond Bruno op te wachten toen hij aankwam en voor de allereerste keer

zat hij niet in kleermakerszit op de grond naar beneden te staren maar stond hij

rechtop en leunde tegen het hek. 

‘Hallo, Bruno,’ zei hij toen hij zijn vriend zag aankomen. 

‘Hallo, Shmuel,’ zei Bruno. 

‘Ik wist niet zeker of we elkaar ooit nog zouden zien – met die regen en zo, bedoel

ik,’ zei Shmuel. ‘Ik dacht dat je misschien binnen zou moeten blijven.’ 

‘Het scheelde niet veel,’ zei Bruno. ‘Het was zulk slecht weer.’ 

Shmuel knikte en strekte zijn handen uit naar Bruno, wiens mond van verrukking

openviel. Shmuel hield een gestreepte pyjamabroek, een gestreept pyjamajasje en 

een gestreepte muts in zijn handen precies zoals hij aanhad. Het zag er niet heel

schoon uit maar het was een vermomming, en Bruno wist dat goede ontdekkings-

reizigers altijd de juiste kleding droegen. 

‘Wil je me nog steeds naar papa helpen zoeken?’ vroeg Shmuel, en Bruno knikte

vlug. 

‘Natuurlijk,’ zei hij, ook al was voor hem het zoeken naar Shmuels papa niet zo 

belangrijk als het vooruitzicht om de wereld aan de andere kant van het hek te

ontdekken. ‘Ik laat je niet in de steek.’ 

Shmuel lichtte de onderkant van het rasterwerk op en gaf de kleren onderlangs

door aan Bruno, en lette er goed op dat ze daaronder niet met de modder in

aanraking kwamen. 

‘Dank je wel,’ zei Bruno en krabde op zijn stoppeltjeshoofd terwijl hij zich afvroeg

waarom hij er niet aan had gedacht een tas mee te nemen om zijn andere kleren in te doen. De grond was hier zo smerig dat ze vies zouden worden als hij ze daar liet liggen. Maar er zat echt niets anders op. Hij kon ze ofwel hier achterlaten, wetende dat ze dan helemaal onder de modder kwamen te zitten; of hij kon er helemaal van afzien, waar, zoals iedere belangrijke ontdekkingsreiziger weet, nooit sprake van kon zijn.’

Het is het verhaal van Bruno, de zoon van een nazi die in 1944 promotie maakt en gestationeerd wordt in Auschwitz. Bruno sluit vriendschap met Shmuel, een Joods jongetje uit het concentratiekamp, waarvan Bruno denkt dat het een boerderij is…Shmuel is zijn vader kwijt en haalt Bruno over om samen met hem op zoek te gaan…

Het is geen waargebeurd verhaal, er zaten namelijk bijna geen kinderen in Auschwitz, want die werden meestal gelijk naar de gaskamers gestuurd, samen met de zieken/gehandicapten. Maar het is wel een aangrijpend verhaal en laat zien dat het voor kinderen niet uitmaakt of je geel, groen of paars bent of welk geloof je hebt. Daarom is het ook belangrijk om de geschiedenis door te geven, om te blijven herdenken en om er bewust van te zijn dat jouw waarheid niet altijd de enige waarheid is…

http://nos.nl/artikel/2015760-auschwitz-film-van-steven-spielberg.html (Auschwitz-film van Steven Spielberg)