Plan D - Simon Urban

Een knap staaltje kettingzinnen

Titel:               Plan D

Auteur:           Simon Urban

Pagina’s:       432

Uitgeverij:      Signatuur

ISBN:             978 90 5672 487 0

NUR:              303 – vertaalde literaire roman, novelle

Genre:            Politieke misdaadroman

 Recensie door Alex Hoogendoorn.

Oost-Berlijn, 2011. De val van de Muur heeft nooit plaatsgevonden, Egon Krenz staat 22 jaar aan het roer van de DDR en de staat is bijna failliet. De hoofdstad is een vervallen moloch, verziekt en vervuild. Laatste kans voor het socialisme: economische onderhandelingen met de Bondsrepubliek. Dan wordt een voormalig adviseur van Krenz dood gevonden, en alles wijst op daders uit de gelederen van de Stasi. Wordt hun onschuld niet bewezen, dan is het afgelopen met de DDR. Martin Wegener van de Volkspolizei en zijn West-Duitse collega Richard Brendel gaan op zoek naar de moordenaars.

Simon Urban schept in zijn roman Plan D een wereld waarin de Berlijnse muur niet is gevallen en Duitsland nog altijd bestaat uit de westerse Bondsrepubliek Duitsland (BRD) en de oosterse Duitse Democratische Republiek (DDR). Dat doet hij goed, erg goed. Hij legt het er niet dik bovenop, zodat het overkomt als een erg geloofwaardig scenario.

Het is 2011 in de roman en het gaat niet goed met de DDR. Het gaat ronduit slecht, zo slecht dat alle hoop is gevestigd op een succesvol topoverleg met de BRD. Als een moord dan wijst in de richting van de veiligheidsdienst wil West-Duitsland niet verder onderhandelen totdat duidelijk is wie verantwoordelijk is voor de erg symbolische gruweldaad. Martin Wegener is op de zaak gezet, dreigt er vanaf te worden gehaald omdat hoge piefen het beschouwen als een vertrouwelijke zaak en hij is slechts een lage medewerker van de Volkspolizei. Maar hij weet dat te voorkomen. De hoge bazen zien namelijk in dat het goed overkomt op het Westen als ze Wegener op de zaak houden en laten samenwerken met de West-Duitse collega Richard Brendel. Maar hoe doe je onderzoek als alle informatie afgesloten is? Graven op een laag van asfalt is lastig, maar als je er eenmaal doorheen bent en de zachte aarde bereikt, ga je als een speer.

Urban vertelt op een prachtige, beeldende manier met een gezonde dosis humor, cynisme en ietwat te veel seksisme. Hij beschrijft letterlijk in geuren en kleuren, laat vrijwel niets aan de verbeelding van de lezer over. Zo ook de grootte, vorm, doen en laten van geslachtsdelen die tot in de details worden beschreven zodat de lezer gewild of ongewild een beeld vormt. In het begin van het boek is deze schrijfstijl aangenaam, mooi, poëtisch. Het seksisme is nog wel grappig. Al gauw maakt Urban echter steeds langere kettingzinnen en rijgt hij zelfs hoofdzinnen aan elkaar tot hij een hele pagina heeft gevuld zonder een punt te gebruiken. Erg verwarrend en vermoeiend lezen is dat. Je raakt de draad al gauw kwijt.

Door die manier van beschrijven vond ik het moeilijk mijn aandacht erbij te houden en heb ik de echte ontknoping nauwelijks gevat. Het verhaal is prima, maar de vorm zorgt er dus voor dat dat niet helemaal tot zijn recht komt. Je krijgt niet alles mee als je niet heel aandachtig leest en dat is jammer.

3 sterren

Plot                 2,5

Leesplezier   2,5

Schrijfstijl      3,5

Originaliteit   4,5

Psychologie 4