‘Van Guerrilla naar Vredesproces’ is de autobiografie van Tanja Nijmeijer.

 

Tanja sloot zich op 24 jarige leeftijd aan bij de Colombiaanse FARC. Ik vroeg mij altijd al af hoe iemand tot zo’n ingrijpende keuze komt en dat op zo’n jonge leeftijd. Toen ik haar bij Eva Jinek voorbij zag komen wist ik meteen dat ik haar verhaal wilde lezen. Ik ben zelf behoorlijk links georiënteerd, heb interesse in buitenlandse politiek en regimes en stap met een open en nieuwsgierige blik in dit boek. Zal ik antwoordt krijgen op mijn vragen?

 

Tanja toont de lezer een beeld van een fijne jeugd in een goed en stabiel gezin. Als ze gaat studeren heeft ze moeite haar plek te vinden. Ergens in 2000 vertrekt ze, ondanks het negatieve reisadvies, naar Colombia voor een studieproject en ook om voor haar studie daar les te gaan geven. Ook hier ondervindt ze moeite met het leggen van contacten maar gaande weg leert ze wat mensen kennen en raakt ze politiek bewuster waarbij het lijkt alsof Tanja daar wel graag erkenning voor wil krijgen.

 

‘Antonia lachte en zei dat ze lang op dit moment van bewustwording had moeten wachten. Ik raakte een beetje geïrriteerd, omdat ze nooit onder de indruk leek te zijn van mijn reflecties.’

 

Ze kiest voor haar scriptie uiteindelijk het onderwerp communisme en verdiept zich ook in de communistische systemen van andere landen. Ze beseft meer en meer waar de FARC mee bezig is.

Na 1 jaar vertrekt ze terug naar Nederland om vervolgens 2 jaar later wederom naar Colombia af te reizen en dit keer voor goed.

 

Het boek zou je grofweg in 3 delen kunnen verdelen, 1/3 over Tanja’s jeugd en studie, 1/3 over haar tijd bij de FARC en 1/3 over het vredesproces.

Vooral het middengedeelte van het boek, over het prille begin dat Tanja zich aansluit bij de FARC, verbaasd mij af en toe nogal.

 

‘Ik nam aan dat de reden voor de aanslag was dat de eigenaar van het busbedrijf geen revolutionaire belasting wilde betalen.’

 

Hierna volgt een gedetailleerde beschrijving hoe Tanja een aanslag pleegt met een brandbaar explosief in een bus met passagiers. Dit in een tijd dat ze nog een dubbelleven leidt, overdag een doodnormale baan met daarbuiten opdrachten van de FARC zoals hierboven omschreven.

 

En nu terug naar het begin. Ja, ik heb antwoord gekregen op de vragen die ik had en heb ook antwoord gekregen op heel wat vragen die ik niet had. Tezamen schetsen ze voor mij een nieuw beeld van Tanja Nijmeijer. Een beeld dat nu gevormd is puur door haar zelf, dat is immers het grote voordeel van een autobiografie want alle informatie komt direct uit 1^e hand. Een valkuil bij een autobiografie kan echter zijn of de schrijver dezes er een prettig leesbaar geheel van weet te maken en die de lezer ook blijft boeien tot aan de laatste regels.

Tanja’s schrijfstijl is simpel en makkelijk leesbaar maar wat ik mis is enige vorm van humor of luchtigheid en ja dit is geen humorvol onderwerp, maar ook in haar jeugd zie ik niks aan luchtigheid langskomen, laat staan humor, en dat was toch ver voor haar Colombiaanse tijd. Nee, Tanja schetst hiermee een beeld over zichzelf van een serieus meisje dat moeilijk contact legt zowel in haar jeugd als ook als volwassene. Ze heeft overigens een prima jeugd gehad en alle kans om te studeren, wat ze ook doet en met goed gevolg. Ze is hierdoor intellectueel goed onderlegd. Dat ze dat zelf ook vindt komt in haar boek ook goed naar voren in het contact met diverse mensen die ze in Colombia ontmoet. Zo is de politieman ‘dom’, heeft de oma van een vriendje een ‘snor’, en ontmoet ze nogal wat mensen die ‘vreselijk’ zijn zoals de kinderen waar ze les aan geeft, de schooldirectrice, leeftijdgenoten die alleen geïnteresseerd zijn in uitgaan en uiterlijk vertoon, en vooral haar Noord-Amerikaanse huisgenoot. Overigens wel dezelfde huisgenoot waarmee ze iets later een trip naar de Amazone maakt omdat Tanja het niet alleen aandurft. Verder komen er in haar boek nogal wat mensen langs die haar niet begrijpen, en dat begrijp ik. Helaas Tanja, daar heb je er nu nog 1 van bij gekregen.

Toch ben ik blij dat ik dit boek heb mogen lezen en eerlijk is eerlijk, het laatste deel over het vredesproces maakte weer wat goed in mijn beeldvorming over haar.

 

Ik geef het 3,5 Inktpotjes.

Verloren in de Jungle, is geschreven door Marja West en Jürgen Snoeren

 

Het is hun relaas van het onderzoek naar de verdwijning van de 2 Nederlandse meisjes, Kris Kremers en Lisanne Froon, in de jungle van Panama in 2014. Het was vele maanden dagelijks in het nieuws op de Nederlandse TV.

Wanneer Kris en Lisanne in 2014 aankomen in Panama start hun vakantie zoals die voor veel jongeren begint, ze feesten, verkennen de omgeving en sluiten vriendschappen. Na enige tijd vertrekken ze naar het plaatsje Boquete waar ze Spaanse les zullen gaan volgen en vrijwilligerswerk zullen verrichten. Ze verblijven daar bij een Panamees gezin waar wel vaker backpackers en vrijwilligers verblijven. Boquete is een rustig plaatsje waar een nachtleven ontbreekt en dat aan de rand ligt van een grotendeels onbegaanbare jungle. Het is het leefgebied van de inheemse Ngöbe-Buglé indianen en het heeft een relatief koel klimaat. In de omgeving kun je veel ondernemen, er zijn hikes, je kunt er kajakken of raften, de Hidden Waterfalls bezoeken of gewoon een beetje winkelen en lekker uit eten gaan.

Als het vrijwilligerswerk nog niet van start gaat besluiten de meiden een uitstapje te maken. Ze hebben dan al enige informatie over de omgeving en, hoogst waarschijnlijk, besluiten ze een wandeling te maken over het relatief veilige Pianista pad naar het uitkijkpunt De Mirador. Ze vertrekken met goed weer, een goed humeur en, in de verwachting nog voor het donker terug te zijn, verzuimen ze iemand op de hoogte te brengen van hun tocht.

Wanneer ze de volgende middag niet verschijnen op een al eerder gemaakte afspraak wordt er gevreesd dat er iets mis is en na enige tijd wordt er aangifte van vermissing gedaan. Na 48 uur, een standaardtijd die bij een vermeende vermissing wordt aangehouden, start er een grootscheepse zoekactie.

Alle mogelijke getuigen worden gehoord die ook direct al tegenstrijdigheden opleveren in locaties en tijdslijnen. Kortom er is weinig houvast maar alle informatie die er is wordt nauwgezet uitgeplozen en onderzocht. Maar de meisjes blijven onvindbaar.

Dan wordt Lisanne haar rugzak gevonden op een afstand van zo’n 14 uur lopen voorbij De Mirador met daarin haar camera en de telefoon van beide meisjes. Gegevens worden onderzocht en het zoekgebied verder uitgebreid. Het zal dan nog weken duren voordat de 1^e menselijke resten worden gevonden en waarbij uit DNA onderzoek blijkt dat het gaat om de vermiste Kris en Lisanne.

 

Wilde complottheorieën doen de ronde. Zo zouden de meisjes slachtoffer zijn geworden van human trafficking, illegale orgaanhandel, een seriemoordenaar, een of meerdere verkrachters. Kortom journalisten storten zich op elk flintertje informatie of bewijs en brengen alles al naar buiten voordat het terdege is onderzocht waardoor nog meer tegenstrijdige berichten de ronde doen. Een harde kern aan amateur detectives op internet uiten een veelheid aan meningen, interpretaties en onwaarheden op het fora die ook elk een eigen leven gaan leiden. Getuigen worden beïnvloed en daarnaast krijgen getuigen en lokale bevolking tevens te maken met een reeks verdachtmakingen. Ze voelen zich, terecht, hierdoor beschadigd.

Marja West en Jürgen Snoeren deden terdege onderzoek naar elk stukje informatie, onderzochten honderden krantenartikelen, bekeken alle interviews, elke TV uitzending, volgden alle discussies op het fora van internet detectives, onderzochten de onderzoeken van de Panamese politie en het OM, de onderzoeken van de Nederlandse zoekploeg met hun 19 speurhonden, die van het team van de Nederlandse Patholoog Anatoom Frank de Goot die in Panama terplekke meezocht en verwerkten het hele relaas in dit boek.

‘Met dit boek willen we de lezer meenemen op onze journalistieke zoektocht naar de waarheid.’

Feit blijft dat het weer kort na de verdwijning drastisch omsloeg en het onderzoek verder werd gedaan onder de meest erbarmelijke weersomstandigheden. Dat er geen slachtoffers, menselijk dan wel onder de vele speurhonden, vielen is werkelijk een wonder en dat het voor sommige heel anders had kunnen aflopen wordt na het lezen van dit relaas wel heel erg duidelijk. Wat ook duidelijk wordt is dat de berichtgeving in 2014, en ook daarna, lang niet altijd objectief was. Veel informatie werd al naar buiten gebracht alvorens dit terdege was onderzocht, waardoor de wildste theorieën nog meer gevoed werden.

Veel gemaakte opmerkingen bij recensies elders zijn dat dit boek te veel herhalingen zou bevatten. Iets wat ik niet onderken want het zeer uitgebreide onderzoek dat Marja en Jürgen hebben gedaan wordt steeds bekeken vanuit een verschillend perspectief. Vanuit die van de politie, het OM, de Nederlandse zoekploeg, die van de getuigen en de lokale bevolking, die van de internetdetectives. Alles wordt gewikt en gewogen tot de aantoonbare feiten overblijven.

Ook zou de familie van Kris Kremers en Lisanne Froon liever niet gezien hebben dat dit boek er zou komen. Daar kan ik mij wel iets bij voorstellen. Het boek komt tenslotte niet met een éénduidige oplossing van de vermissing, maar ondertussen worden wel diepe wonden bij beide families opnieuw opengehaald.

Maar het geeft wel een zeer uitgebreid verslag van het onderzoek en doet recht aan alle mensen die zich hebben ingezet, vaak met groot risico voor zichzelf en onder de meest vreselijke omstandigheden, in een poging de meisjes te vinden.

Ik was geschokt te lezen hoe het hele onderzoek heeft plaatsgevonden, wat de omstandigheden waren en welke de rol van de media was in alle theorieën die de ronde deden. Nog meer was ik geschokt om te vernemen dat, nog zoveel jaren later, de zaak nog steeds ‘levend’ is. Dat de getuigen en lokale bevolking nog steeds te lijden hebben van deze geschiedenis en dat de familie Kremers en Froon nog wekelijks, ja soms zelfs dagelijks, worden benaderd en lastig gevallen door amateur internet detectives.

Het boek komt niet met een éénduidige oplossing, maar wel met een zeer plausibele verklaring van wat er hoogst waarschijnlijk is gebeurt met Kris Kremers en Lisanne Froon. Achterin het boek staan veel foto’s. Foto’s die zijn genomen door Kris en Lisanne zelf, foto’s van de diverse zoekploegen, van de genoemde locaties en van kaartjes met daarop vindplekken en trajecten die zijn gevolgd. Dit geeft alles bij elkaar een nog duidelijker beeld van deze tragische geschiedenis.

 

Ik geef het 4 Ikraaien

Karin K.